Opioidowe leki przeciwbólowe w stanach terminalnych
Opioidowe leki przeciwbólowe
Opioidowe leki przeciwbólowe to bardzo silne leki, hamują bowiem przekazywanie informacji bólowych w układzie nerwowym, poprzez wpływ na receptory opioidowe. Wyróżnia się trzy grupy leków opioidowych – agonistów, antago-agonistów i antagonistów receptorów. Takie leki silnie zwalczają ból, jednak posiadają także duże działania niepożądane, przede wszystkim duża część z nich powoduje uzależnienie, co jednak dla śmiertelnie chorych osób nie ma większego znaczenia.
W stanach terminalnych, gdy zbliża się śmierć człowieka nie należy ani rezygnować z opioidów jako leków przeciwbólowych ani zakazywać ich podawania w skutecznej, eliminującej ból dawce medycznej. Medycy muszą pamiętać, że wiele trucizn odpowiednio stosowanych jest lekami, a przecież medycznie stosowane są wtedy, gdy są konieczne. Nie powinno się także deprecjonować leków tylko dlatego, że jakiś lekoman ich nadużywa, bo inaczej nie radzi sobie ze stresem, traumą i bólem egzystencjonalnym.
Opioidy to grupa substancji działających na receptory opioidowe, wliczając naturalnie występujące w ludzkim organizmie peptydy, (endorfiny, dynorfiny, enkefaliny) oraz leki opioidowe. Najważniejsze substancje opioidowe to: kodeina, morfina, heroina. Są one zaliczane także do opiatów ze względu na ich naturalne pochodzenie roślinne. Kodeina i morfina są szeroko stosowane w medycynie jako narkotyczne środki w zwalczaniu silnego bólu. Najczęściej są one stosowane gdy inne leki opioidowe (słabsze) nie dają efektu.
Morfina najczęściej stosowana jest przy i po zabiegach operacyjnych oraz w bólach nowotworowych u pacjentów w stanie agonii, kodeina natomiast jest stosowana jako substytut morfiny (środek zastępczy) o podobnym do niej, lecz około dwukrotnie słabszym działaniu. Heroina ze względu na silne właściwości uzależniające jest substancją nielegalną z wyjątkiem stosowania w Anglii w przypadkach nieskuteczności morfiny, co jednak pokazuje, że pod kontrolą lekarską, z przyczyn humanitarnych, może stosowana jako skuteczny lek.
